Ποια είναι η έννοια του Κτηρίου Σχεδόν Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης; Υπάρχει κοινός πανευρωπαϊκός ορισμός;

Ποια είναι η έννοια του Κτηρίου Σχεδόν Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης; Υπάρχει κοινός πανευρωπαϊκός ορισμός;

Σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων, ένα κτήριο Σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας (ΣΜΚΕ) έχει μία πολύ υψηλή ενεργειακή απόδοση και στο οποίο, η πολύ χαμηλή ποσότητα ενέργειας που απαιτείται θα πρέπει να καλύπτεται σε πολύ σημαντικό βαθμό από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η κοινοτική οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτηρίων ορίζει ότι όλα τα νέα κτήρια πρέπει να είναι σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης ως το τέλος του 2020. Επίσης όλα τα νέα κτήρια που στεγάζουν δημόσιες αρχές ή είναι ιδιοκτησίας τους, να είναι σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το τέλος του 2018.
Στο πλαίσιο του έργου διαπιστώσαμε ότι στην Ευρώπη υπάρχει ένα ευρύ φάσμα εννοιών και παραδειγμάτων για κτήρια ΣΜΕΚ. Υπάρχουν μη «κυβερνητικοί ορισμοί» που δίνουν έμφαση σε διαφορετικούς τομείς (όπως πχ “zeroHaus”, “Plusenergiehaus©”, “Minergie©-A”, “Παθητικό κτήριο”) καθώς και «κυβερνητικά προγράμματα» που συνήθως επικεντρώνονται στην ενεργειακή αποδοτικότητα των κτηρίων (πχ το πρόγραμμα της Γερμανικής Τράπεζας KfW και το πρόγραμμα Minergie© της Ελβετίας).
Σε γενικές γραμμές οι προσεγγίσεις αυτές στοχεύουν σε ένα περισσότερο ή λιγότερο εξισορροπημένο ετήσιο ενεργειακό ισοζύγιο. Δεν υπάρχει ενιαίος ορισμός σε επίπεδο ΕΕ για ΣΜΚΕ, και κάθε χώρα πρέπει να καθορίσει τον δικό της ορισμό στο πλαίσιο της οδηγίας.
Για την έννοια του κτηρίου ΣΜΕΚ μπορεί να υπάρξουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις:
a) Με όρους αποδοτικότητας: κάθε κράτος μέλος ορίζει μία προτεινόμενη τιμή για κτήρια ΣΜΚΕ. Για παράδειγμα, στη Σουηδία η κατανάλωση ενέργειας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 40 kWh/m2 ανά έτος για συγκεκριμένη τοπολογία κτηρίου
b)Με όρους ενεργειακού ισοζυγίου: καθορίζει την ενέργεια που παράγεται από το κτήριο ή σε κοντινή απόσταση, σε σύγκριση με την κατανάλωσή του
Το υπολογιστικό εργαλείο επικεντρώνεται σε αυτές τις δύο προσεγγίσεις.
Για περισσότερες λεπτομέρειες, δείτε την ιστοσελίδα της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας. Επίσης δείτε στο πεδίο «Ask the experts» της ιστοσελίδας BUILD UP, που είναι η ιστοσελίδα της ΕΕ για Ενεργειακή Αποδοτικότητα στα Κτήρια

Ποια είναι η διαφοροποίηση μεταξύ κτηρίων σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (ΣΜΕΚ) και κτηρίων μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (ΜΕΚ);

Σε ένα κτήριο μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (ΜΕΚ) το ισοζύγιο της παραγόμενης από το κτήριο ενέργειας ισούται με την συνολική κατανάλωση ενέργειας
Ένα κτήριο Σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας (ΣΜΕΚ) επιχειρεί να είναι όσο πιο κοντά είναι εφικτό σε μηδενική κατανάλωση ενέργειας, το οποίο σε όρους ενεργειακού ισοζυγίου σημαίνει να παράγεται ένα σημαντικό μέρος της απαιτούμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, συμψηφίζοντας την πραγματική κατανάλωση του κτηρίου από το δίκτυο.
Στο εργαλείο υπολογισμού ορίζεται ,ως κτήριο ΣΜΕΚ, το κτήριο στο οποίο η παραγόμενη ενέργεια ανέρχεται σε ποσοστό 50% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας του κτηρίου.
Και στις δύο ως άνω περιπτώσεις, το πρώτο βήμα είναι η μείωση των ενεργειακών απαιτήσεων με την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας μέσω πρακτικών εξοικονόμησης ενέργειας και ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών.

Στο διάγραμμα πίττας που διαμορφώνεται με την χρήση του υπολογιστικού εργαλείου, πως μπορούμε να διαπιστώσουμε ποια είναι η κατανομή σε ενέργεια για θέρμανση και για ψύξη;

Η διαφοροποίηση στο διάγραμμα «πίτας» αναφέρεται στις χρησιμοποιούμενες πηγές ενέργειας (φυσικό αέριο, πετρέλαιο, ηλεκτρισμό κλπ) και όχι στη χρήση της ενέργειας. Παραδοσιακά για θέρμανση χρησιμοποιείται φυσικό αέριο ή πετρέλαιο, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση μέσω των αντλιών θερμότητος.
Με στόχο την καλύτερη κατανόηση αυτού του διαγράμματος θα πρέπει να γίνει μία λεπτομερής ανάλυση όλων των εξοπλισμών θέρμανσης/ψύξης του κτηρίου και να χρησιμοποιηθούν αυτά τα στοιχεία.

Ο δείκτης «Ποσοστό χρήσης ΑΠΕ» προϋποθέτει ότι το σύνολο της ενέργειας που καταναλώνεται δεν προέρχεται από ΑΠΕ; Δεν υπάρχει κάποιος δείκτης που να μετρά πόση καταναλισκόμενη ενέργεια προέρχεται από ΑΠΕ;

Ο δείκτης αυτός, όπως ορίζεται στο υπολογιστικό εργαλείο, υπολογίζει το ποσοστό της συνολικής παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στο κτήριο ή την αθλητική εγκατάσταση, ανεξάρτητα από το αν, η καταναλισκόμενη ενέργεια που προέρχεται από τους παρόχους του δικτύου, παράγεται από ΑΠΕ.
Ο δείκτης αυτός επομένως, βοηθά κάθε εγκατάσταση να διαπιστώσει το επίπεδο εξάρτησής της από συμβατικές πηγές ενέργειας που παρέχονται από το δίκτυο
Το υπολογιστικό εργαλείο δεν μπορεί να προσδιορίσει την πηγή ενέργειας του παρόχου
Στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες είναι σύνηθες, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας να μην παρέχουν πληροφορίες που να αναφέρουν ποιο είναι το ποσοστό ΑΠΕ στην εγχεόμενη στο δίκτυο ενέργεια.

Σε περίπτωση που μία αθλητική εγκατάσταση έχει μονάδα Συνδυασμένης παραγωγής (γνωστή και ως Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας – ΣΗΘ) πώς θα πρέπει να λάβουμε υπόψη την παραγόμενη ενέργεια που δεν είναι ανανεώσιμη;

Αυτή η ενέργεια δεν θα πρέπει να συμπεριληφθεί στον δείκτη, αλλά καθορίζει για τον χρήστη ένα επίπεδο εξάρτησης λόγω της χρήσης ενέργειας από πάροχο.
Το υπολογιστικό εργαλείο έχει έναν τελικό δείκτη, τον δείκτη nZEB, ο οποίος υπολογίζει τον βαθμό εξάρτησης από τον πάροχο, συγκρίνοντας τη συνολική παραγόμενη ενέργεια (είτε από ΑΠΕ είτε όχι) με τη συνολική κατανάλωση ενέργειας.

Ποια είναι τα πλέον κατάλληλα μέτρα ενεργειακής αποδοτικότητας για την επίτευξη κτηρίου Σχεδόν Μηδενικής Κατανάλωσης Ενέργειας;

Αυτό θα εξαρτηθεί από τον τύπο του κτηρίου και το περιεχόμενό του. Θα πρέπει να γίνει μία ενεργειακή επιθεώρηση για να εντοπιστούν τα σημεία όπου εμφανίζονται οι κυριότερες ενεργειακές απώλειες. Σύμφωνα με τα ευρήματα της επιθεώρησης, βελτιώσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στα τεχνικά συστήματα των κτιρίων (π.χ. εξοπλισμό ψύξης/θέρμανσης, εγκαταστάσεις φωτισμού, σωληνώσεις, συστήματα διαχείρισης κτιρίων) και στο κέλυφος του κτιρίου (π.χ. μόνωση τοίχων και της οροφής, υαλοπίνακες). Αυτά τα είδη των μέτρων θα συμβάλλουν στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας του κτιρίου και τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης. Παράλληλα, θα πρέπει να εγκατασταθούν όσο πιο πολλά είναι εφικτό, συστήματα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Το υπολογιστικό εργαλείο παρέχει συνδέσεις για όλα τα μέτρα για ενεργειακή αποδοτικότητα και ΑΠΕ, με πραγματικά παραδείγματα.

Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να γίνουν για να επιτευχθεί κτήριο ΣΜΕΚ;

Το πρώτο βήμα είναι να γίνει μία ενεργειακή διάγνωση της εγκατάστασης με στόχο την εύρεση και ταυτοποίηση των λιγότερο ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων και εξοπλισμών. Μόλις εντοπιστούν, συμβουλές ειδικών (ενεργειακοί επιθεωρητές) θα πρέπει να αναζητηθούν για το τι μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν για να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση ενέργειας με οικονομικά αποδοτικό τρόπο.
Οι ειδικοί θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν/καθοδηγήσουν κατά την διαδικασία προμηθειών και τον προσδιορισμό των επιλογών χρηματοδότησης.
Μετά την υλοποίηση των μέτρων, είναι πολύ σημαντική η παρακολούθηση και επαλήθευση, για παράδειγμα, η εταιρεία που έχει υλοποιήσει τα μέτρα, ιδανικά θα μπορούσε να εγγυηθεί ένα ορισμένο επίπεδο της εξοικονόμησης ενέργειας και κόστους.

Ποιος είναι ο ρόλος που μπορούν να έχουν οι εταιρίες τηλεθέρμανσης και/ή τηλεψύξης στην επίτευξη κτηρίων ΣΜΕΚ;

Οι εταιρίες αυτές έχουν παρεμφερή ρόλο όπως οι διάφοροι πάροχοι κοινής ωφέλειας, αλλά αντί για παροχή ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου παρέχουν θερμική ενέργεια σε μορφή ζεστού και/ή κρύου νερού για θέρμανση και/η ψύξη.
Επί του παρόντος, το υπολογιστικό εργαλείο δεν λαμβάνει υπόψη του κατά πόσον η πηγή αυτής της θερμικής ενέργειας προέρχεται από ΑΠΕ. Το θέμα αυτό μπορεί να συμπεριληφθεί σε μελλοντικές αναβαθμίσεις του εργαλείου.

Πώς μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι επενδύσεις για την επίτευξη κτηρίων ΣΜΚΕ;

Αυτό εξαρτάται από τις διαθέσιμους τρόπους χρηματοδότησης που είναι διαφορετικοί για κάθε χώρα.
Μια καλή λύση είναι η δυνατότητα χρήσης Συμβάσεων Ενεργειακής Αποδοτικότητας (συχνά με τα αρχικά ΣΕΑ). Αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για τη χρηματοδότηση έργων ενεργειακής αποδοτικότητας, δεδομένου ότι η ίδια η εξοικονόμηση πληρώνει για τις επενδύσεις και αυτό συνήθως διασφαλίζεται από τη σύμβαση.
Για χρηματοδοτικά μοντέλα συμβουλευτείτε το κεφάλαιο 4.4 του οδηγού Facilitators Guideline for Energy Performance Contracting για έργα ενεργειακής αποδοτικότητας που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας EESI2020 (2013-2016). Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε δείτε τον οδηγό Finance guide.

Επί του παρόντος στην αγορά, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για τη λήψη χρηματοδότησης για έργα ενεργειακής αποδοτικότητας. Το Crowdfunding είναι μια από τις πιο πρακτικές λύσεις τόσο για υψηλά όσο και για χαμηλά επίπεδα επενδύσεων.